Verkiezingen Curaçao: kritiek op partijprogramma’s én geldstromen
WILLEMSTAD – Kiezers konden bij de Statenverkiezingen van maart 2025 partijprogramma’s onvoldoende vinden en vergelijken, terwijl ook de transparantie over de financiering van politieke partijen vragen blijft oproepen. De problemen komen samen in het jaarverslag van de Electorale Raad en sluiten aan bij kritiek die internationale verkiezingswaarnemers vorig jaar uitten op de campagnefinanciering.
Na de verkiezingen organiseerde de Electorale Raad een evaluatie met vertegenwoordigers van de media. Daaruit kwam naar voren dat partijprogramma’s niet altijd gemakkelijk beschikbaar of toegankelijk waren. Daardoor werd het volgens de deelnemers moeilijker voor kiezers om standpunten en plannen van politieke partijen inhoudelijk met elkaar te vergelijken.
Ook over de informatievoorziening rond het verkiezingsproces zelf was kritiek. Media vonden dat informatie eerder en meer gefaseerd beschikbaar had moeten worden gesteld. Daarnaast werden zorgen geuit over de groeiende invloed van digitale en sociale media, mogelijke beïnvloeding van kiezers en desinformatie.
De Electorale Raad zegt de uitkomsten te willen gebruiken om de communicatie en voorlichting bij toekomstige verkiezingen te verbeteren. De evaluatie stelt niet vast dat de genoemde tekortkomingen invloed hebben gehad op de uitslag van de verkiezingen.
Ook financiële transparantie onder druk
De discussie gaat echter verder dan alleen partijprogramma’s. De Electorale Raad is wettelijk ook belast met het toezicht op de financiering van politieke groeperingen. Partijen moeten jaarlijks een jaarverslag en financieel verslag indienen. De Raad noemt toezicht op die regels zelf een van zijn kerntaken.
De naleving daarvan is al langer een probleem. Curaçao.nu schreef eerder dat politieke partijen herhaaldelijk niet of niet tijdig financiële verantwoording aflegden. Daarmee is voor kiezers niet alleen moeilijk zichtbaar wat partijen inhoudelijk willen, maar ook beperkt inzichtelijk hoe zij financieel worden gedragen.
De website van de Electorale Raad bevat bijvoorbeeld afzonderlijke berichten over ontvangen jaarverslagen van PAR en MFK, beide gepubliceerd in februari 2025. Ook voor MAN staat een ontvangstmelding online. Uit die berichten is echter niet duidelijk genoeg af te leiden op welk verslagjaar de stukken precies betrekking hebben en of daarmee aan alle verplichtingen voor het betreffende jaar is voldaan.
Caricom waarschuwde al
Na de verkiezingen kwam ook van buiten Curaçao kritiek op de financiering van campagnes. De Caricom Election Observation Mission concludeerde dat één partij zichtbaar over aanzienlijk meer middelen beschikte dan de overige partijen. In het eindrapport wordt geen oordeel gegeven over de herkomst van dat geld, maar de waarnemers adviseerden wel hervormingen om het speelveld gelijker en de financiering transparanter te maken.
Curaçao.nu meldde in augustus 2025 dat die constatering betrekking had op MFK. Caricom adviseerde onder meer wettelijke rapportageverplichtingen waardoor het publiek kan zien hoe politieke campagnes worden gefinancierd en door wie.
Meer dan een communicatieprobleem
Daarmee krijgt de evaluatie van de Electorale Raad een bredere betekenis. Het gaat niet alleen om betere communicatie over waar en wanneer gestemd moet worden. Voor een kiezer is ook informatie nodig over waar partijen inhoudelijk voor staan en welke financiële belangen achter campagnes zitten.
De Electorale Raad noemt transparantie zelf een kernwaarde en is zowel verantwoordelijk voor de organisatie van verkiezingen als voor de uitvoering van de regels over partijfinanciering.
